İş Hukuku

Pazar günü ya da bayramda çalışan işçi, o gün için normal ücretinden fazlasını alır; ama hangi gün için ne kadar ödeneceği, alacağın nasıl ispat edileceği ve mahkemenin neden indirim yaptığı çoğu zaman bilinmez. Bu yazı hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil (UBGT) ücretlerini, bir yılda kaç gün genel tatil bulunduğunu, 2025’te turizm işletmeleri için getirilen değişikliği, ispat ve zamanaşımını Yargıtay’ın 2026 tarihli kararları ve çözülmüş bir hesapla anlatır.

Ücreti ödenmeyen, fazla mesaisi karşılıksız kalan ya da işyerinde aşağılanan işçi, iş sözleşmesini bildirim süresi beklemeden feshedebilir ve kıdem tazminatını alabilir. Ama yanlış gerekçeyle veya geç yapılan bir fesih, işçiyi “istifa etmiş” konumuna düşürebilir. Bu yazı İş Kanunu’nun 24. maddesindeki haklı nedenleri, en sık görülen ücret ve mobbing hâllerini, altı iş günlük süreyi, fesih bildiriminin nasıl yazılacağını ve feshin sonuçlarını Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2026 tarihli bir kararı ve çözülmüş bir örnekle anlatır.

Yıllık ücretli izin, işçinin vazgeçemeyeceği bir haktır; kullanılmayan izin, iş sözleşmesi sona erdiğinde paraya dönüşür. Bu yazı izne kimin hak kazandığını, kaç gün izin verileceğini, izin günlerinin nasıl sayıldığını, izin ücretinin ne zaman ve nasıl ödendiğini, kullanılmayan izin ücretinin hesabını, ispat yükünü ve zamanaşımını Yargıtay’ın 2026 tarihli kararları ve çözülmüş bir hesapla anlatır.

Gemiadamlarının emeklilikle ilgili en sık sorduğu soru, denizde geçen yıllar için yıpranma payı, yani itibari hizmet süresi alıp alamayacaklarıdır. Cevap, çalışmanın hangi döneme ait olduğuna ve gerçekten denizde geçip geçmediğine bağlıdır. Bu yazı yasal dayanağı, 2008 sınırını, Yargıtay’ın “denizde” şartını nasıl yorumladığını, ispat yollarını ve hesabı çözülmüş bir örnekle anlatır.

Gemiadamının alacağını almasının önünde çoğu zaman iki engel vardır: geçen süre ve usul. Kıdem tazminatından fazla mesaiye kadar her alacağın ayrı bir zamanaşımı vardır; dava açmadan önce arabulucuya gitmek zorunludur ve son tutanağa yazılmayan alacak için dava usulden reddedilir. Bu yazı süreleri, arabuluculuk sürecini, görevli ve yetkili mahkemeyi Yargıtay’ın 2026 kararları ve çözülmüş bir örnekle anlatır.

Gemide hangi olaylar iş kazası sayılır? Kalp krizi, tersane kazaları, SGK bildirimi, meslek hastalığı, işverenin tazminat sorumluluğu, rücu ve dava süreci; Yargıtay kararlarıyla.

Yabancı bayraklı gemide çalışan gemiadamına hangi kanun uygulanır? Bayrak, hukuk seçimi, Borçlar Kanunu, kıdem tazminatı, TUGS ve yetkili mahkeme; Yargıtay kararlarıyla.

Gemiadamının iş süresi, fazla mesai ücreti ve zam oranı, iş süresine tabi olmayanlar, hafta tatili ve fazla çalışmanın ispatı; güncel Yargıtay kararlarıyla.

Deniz İş Kanunu’na tabi gemiadamının kıdem ve ihbar tazminatı: hak kazanılan hâller, haklı fesih, aralıklı çalışma, hesap, ihbar süreleri, kötüniyet tazminatı ve yasal faiz.

Deniz İş Kanunu’na tabi gemiadamı sözleşmesi: yazılı şekil ve zorunlu içerik, süreli, sefer üzerine ve süresiz sözleşme, deneme süresi, haklı sebeple fesih, 6 iş günü kuralı ve sona ermenin sonuçları.