Yıllık ücretli izin, işçinin vazgeçemeyeceği bir haktır; kullanılmayan izin, iş sözleşmesi sona erdiğinde paraya dönüşür. Bu yazı izne kimin hak kazandığını, kaç gün izin verileceğini, izin günlerinin nasıl sayıldığını, izin ücretinin ne zaman ve nasıl ödendiğini, kullanılmayan izin ücretinin hesabını, ispat yükünü ve zamanaşımını Yargıtay’ın 2026 tarihli kararları ve çözülmüş bir hesapla anlatır.
İşyerinde deneme süresi dahil en az bir yıl çalışan işçi yıllık ücretli izne hak kazanır. İzin süresi hizmet süresi 1–5 yıl olanlar için 14 gün, 5–15 yıl arası için 20 gün, 15 yıl ve üzeri için 26 gündür; 18 yaş ve altı ile 50 yaş ve üstü işçilere 20 günden az izin verilemez (İş Kanunu m. 53).
İş sözleşmesi hangi sebeple sona ererse ersin, hak kazanılıp kullanılmayan izin günlerinin ücreti sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödenir (m. 59). Bu alacağın zamanaşımı süresi beş yıldır ve sözleşmenin sona erdiği tarihten başlar (m. 59, Ek m. 3). İznin kullandırıldığını ispat yükü işverendedir.
- Yıllık izne kim hak kazanır?
- Yıllık izin kaç gün?
- İzin günleri nasıl sayılır, bölünebilir mi?
- İzin ücreti ne zaman ödenir?
- İş sözleşmesi sona erince kullanılmayan izin
- İznin kullandırıldığını kim ispat eder?
- Zamanaşımı ve arabuluculuk
- Gemiadamları ve alt işveren işçileri
- Çözülmüş örnek: kullanılmayan izin ücreti
- Sık sorulan sorular
01Yıllık izne kim hak kazanır?
İşyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de dahil olmak üzere en az bir yıl çalışmış olan işçiye yıllık ücretli izin verilir. Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez; işçinin “izin istemiyorum” demesi ya da sözleşmeye konan bir feragat hükmü bu hakkı ortadan kaldırmaz (İş Kanunu m. 53).
Niteliği gereği bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlara yıllık izin hükümleri uygulanmaz. Hak kazanma süresinin hesabında işçinin aynı işverenin bir veya birden fazla işyerinde geçen çalışmaları birleştirilir (m. 54).
İşçinin kaza veya hastalık nedeniyle işe gidemediği günler (bildirim süresini altı hafta aşan kısım hariç), kadın işçinin doğumdan önce ve sonra çalıştırılmadığı günler, zorlayıcı sebeple işin bir haftadan fazla durması hâlinde on beş güne kadar olan süre, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri yıllık izin hakkının hesabında çalışılmış gibi sayılır.
02Yıllık izin kaç gün?
| Hizmet süresi | En az izin süresi |
|---|---|
| 1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dahil) | 14 gün |
| 5 yıldan fazla, 15 yıldan az | 20 gün |
| 15 yıl (dahil) ve daha fazla | 26 gün |
| 18 yaş ve altı ile 50 yaş ve üstü işçiler | En az 20 gün |
| Yer altı işlerinde çalışanlar | Yukarıdaki sürelere 4 gün eklenir |
Bu süreler asgaridir; iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle artırılabilir, azaltılamaz (m. 53). Yer altı işlerine ilişkin dört günlük artış 2014 yılında 6552 sayılı Kanunla eklenmiştir.
03İzin günleri nasıl sayılır, bölünebilir mi?
İzin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz (m. 56). Örneğin 14 günlük izin, araya giren pazar günleri ve resmî tatiller eklenerek kullanılır.
- Bölünme. İzin kural olarak işveren tarafından bölünemez ve sürekli verilir. Taraflar anlaşırsa bir bölümü on günden az olmamak üzere bölümler hâlinde kullanılabilir (m. 56).
- Mahsup yasağı. İşverenin yıl içinde verdiği diğer ücretli veya ücretsiz izinler, dinlenme ve hastalık izinleri yıllık izinden düşülemez (m. 56).
- Yol izni. İznini işyerinin bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek işçiye, istemesi ve belgelemesi şartıyla gidiş-dönüş için toplam dört güne kadar ücretsiz izin verilir (m. 56).
- Kayıt. İşveren, işçilerin yıllık izinlerini gösteren bir izin kayıt belgesi tutmak zorundadır (m. 56).
04İzin ücreti ne zaman ödenir?
İşveren, yıllık iznini kullanan işçiye izin dönemine ait ücretini işçi izne başlamadan önce peşin ödemek veya avans olarak vermek zorundadır. İzin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri ayrıca ödenir (m. 57). Akort, komisyon veya yüzde usulü gibi belirli olmayan ücret alan işçinin izin ücreti, son bir yılda kazandığı ücretin fiilen çalıştığı günlere bölünmesiyle bulunan ortalamaya göre hesaplanır (m. 57).
İzin sırasında ücret karşılığı başka bir işte çalıştığı anlaşılan işçiye o süre için ödenen ücret işveren tarafından geri alınabilir (m. 58).
05İş sözleşmesi sona erince kullanılmayan izin
İş sözleşmesinin, herhangi bir nedenle sona ermesi halinde işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücreti, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödenir. Bu ücrete ilişkin zamanaşımı iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren başlar.
Kıdem tazminatından farklı olarak burada sözleşmenin nasıl sona erdiğinin önemi yoktur: istifa eden, haklı sebeple çıkarılan veya emekli olan işçi de kullanmadığı izinlerin ücretini alır. İşçi ölmüşse alacak mirasçılarına ödenir. İşverenin feshi hâlinde ihbar süresi ve yeni iş arama izni yıllık izinle iç içe kullandırılamaz (m. 59); yani işçiyi ihbar süresinde “izne çıkarmak” kullanılmayan izni karşılamaz.
Fesih tarihindeki ücret esas alındığı için, yıllar önce hak kazanılan izinler de bugünkü ücret üzerinden ödenir. Kıdem ve ihbar tazminatının hesabı kıdem ve ihbar tazminatı yazısında anlatılmıştır.
06İznin kullandırıldığını kim ispat eder?
İznin kullandırıldığını ispat yükü işverendedir. İşveren bunu kural olarak işçinin imzasını taşıyan izin defteri, izin kayıt belgesi veya eşdeğer bir yazılı belgeyle kanıtlamalıdır. İşçi ise yalnızca iş sözleşmesinin sona erdiğini ve hak kazandığı hizmet süresini ortaya koyar.
Daire, yıllık izin hakkının ücrete dönüşmesi için iş sözleşmesinin sona ermesinin şart olduğunu, sona erme şeklinin önemli olmadığını, izinlerin kullandırıldığını ispat yükünün işverene ait olduğunu ve işverenin bunu imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belgeyle kanıtlaması gerektiğini tekrarladı. Ancak somut olayda mahkeme, 1998–2011 yılları arasında çalışan işçinin hiç izin kullanmadığını kabul ederek 100 günlük izin ücretine hükmetmişti. Daire, on üç yıl boyunca hiç izin kullanmadan çalışmanın hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, mahkemenin davayı aydınlatma ödevi çerçevesinde işçinin bizzat dinlenerek izin kullanıp kullanmadığının ve kaç gün kullandığının sorulması gerektiğini belirterek kararı bozdu (HMK m. 31).
Bu karar iki yönlüdür: işveren belge sunamazsa ispat yükü onun aleyhine işler; ama yıllarca hiç izin kullanılmadığı iddiası olağan dışıysa mahkeme işçinin kendi beyanını da arar. İşçinin dava açmadan önce hangi yıl kaç gün izin kullandığını kendi notlarıyla doğru biçimde ortaya koyması, sonradan çelişkiye düşmemesi açısından önemlidir.
07Zamanaşımı ve arabuluculuk
İş sözleşmesinden kaynaklanan yıllık izin ücretinin zamanaşımı süresi, hangi kanuna tabi olursa olsun beş yıldır (İş Kanunu Ek m. 3) ve sözleşmenin sona erdiği tarihten başlar (m. 59). Çalışma devam ettiği sürece birikmiş izinler için zamanaşımı işlemez.
Yıllık izin ücreti için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (7036 s. Kanun m. 3). Burada sık yapılan bir hata vardır: Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 19.02.2026 tarihli, E. 2025/10086, K. 2026/1518 sayılı kararında, son tutanakta yıllık izin alacağı yazılmamışsa bu kalem bakımından dava şartının gerçekleşmediğini kabul etmiştir. Son tutanakta talep edilen her alacak kalemi ayrı ayrı yer almalıdır. Ayrıntılar arabuluculuk yazısındadır.
08Gemiadamları ve alt işveren işçileri
Alt işvereni değiştiği hâlde aynı işyerinde çalışmaya devam eden işçinin izin süresi, o işyerinde geçen bütün çalışması dikkate alınarak hesaplanır; asıl işveren, alt işveren işçilerinin izinlerini kullanıp kullanmadığını kontrol etmek ve kullanmalarını sağlamakla yükümlüdür (m. 56).
Gemiadamları İş Kanunu’na değil Deniz İş Kanunu’na tabidir; çalışma ve dinlenme süreleri ile izin konusunda kendine özgü kurallar uygulanır. Bu kurallar gemiadamlarında çalışma süresi ve deniz iş hukuku yazılarında anlatılmıştır.
09Çözülmüş örnek: kullanılmayan izin ücreti
Olay. İşçi 01.03.2019‘da işe başlamış, iş sözleşmesi 15.09.2026‘da işverence feshedilmiştir. İşçi 40 yaşındadır. İşveren, işçinin imzasını taşıyan izin belgeleriyle toplam 40 gün izin kullandırdığını belgelemektedir. Fesih tarihindeki aylık brüt ücret 45.000 TL‘dir.
| Adım | Hesap | Sonuç |
|---|---|---|
| 1. Tamamlanan hizmet yılı | 01.03.2019 → 15.09.2026 | 7 tam yıl (son 6,5 ay izin hakkı doğurmaz) |
| 2. 1–5. yıllar | 5 yıl × 14 gün | 70 gün |
| 3. 6–7. yıllar | 2 yıl × 20 gün | 40 gün |
| 4. Toplam hak | 70 + 40 | 110 gün |
| 5. Kullanılmayan | 110 − 40 | 70 gün |
| 6. Günlük brüt ücret | 45.000 ÷ 30 | 1.500 TL |
| 7. İzin ücreti (brüt) | 70 × 1.500 | 105.000 TL |
| 8. Zamanaşımı | 15.09.2026 + 5 yıl | 15.09.2031 |
Değerlendirme. 2019’da hak kazanılan izin de 2026’daki ücret üzerinden ödenir; bu nedenle izin birikmesi işveren için maliyeti artırır. Altıncı hizmet yılından itibaren izin süresi 14 günden 20 güne çıkar. Son 6,5 aylık çalışma bir tam yıl olmadığı için yeni bir izin hakkı doğurmaz. İşveren 40 günün dışında izin kullandırdığını iddia ediyorsa bunu işçinin imzasını taşıyan belgelerle ispat etmelidir. Brüt tutardan gelir vergisi ve damga vergisi ile kanuna göre sigorta primi kesintisi yapılır.
10Sık sorulan sorular
Yıllık izin kaç gün?
Hizmet süresi 1–5 yıl (5 yıl dahil) olan işçi için en az 14 gün, 5–15 yıl arası için 20 gün, 15 yıl ve üzeri için 26 gündür. 18 yaş ve altı ile 50 yaş ve üstü işçilere 20 günden az izin verilemez; yer altı işlerinde süreler dörder gün artırılır (İş Kanunu m. 53).
İstifa eden işçi kullanmadığı izinlerin parasını alabilir mi?
Evet. İş sözleşmesi hangi sebeple sona ererse ersin, hak kazanılıp kullanılmayan izinlerin ücreti sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödenir (İş Kanunu m. 59).
Yıllık izine pazar ve resmî tatiller dahil mi?
Hayır. İzin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz (İş Kanunu m. 56).
Yıllık izin bölünebilir mi?
İşveren izni tek başına bölemez. Taraflar anlaşırsa izin, bir bölümü on günden az olmamak üzere bölümler hâlinde kullanılabilir (İş Kanunu m. 56).
Kullanılmayan izin ücreti için ne kadar sürede dava açılmalı?
Zamanaşımı süresi beş yıldır ve iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten başlar (İş Kanunu m. 59, Ek m. 3). Dava açmadan önce arabulucuya başvurulmalı ve yıllık izin alacağı son tutanakta ayrıca belirtilmelidir.
İzin kullandığımı işveren nasıl ispat eder?
İspat yükü işverendedir. İşveren, izin kullandırdığını imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belgeyle kanıtlamalıdır (Yargıtay 9. HD, 08.06.2026, E. 2026/6204, K. 2026/5313). Ancak yıllarca hiç izin kullanılmadığı iddiası olağan dışı görülürse mahkeme işçinin kendi beyanına da başvurur.
Yasal uyarı. Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık ya da vekâlet ilişkisi doğurmaz. İzin hakkı ve ücret hesabı; hizmet süresine, yaşa, iş ya da toplu iş sözleşmesindeki hükümlere ve işyerinin tabi olduğu kanuna göre değişir. İşlem yapmadan önce mevzuatın güncel hâli kontrol edilerek bir avukata danışılması gerekir.